Journal of Entrepreneurial Strategies in Agriculture
راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی
J Entrepreneurial Strategies Agric
Agriculture
http://jea.sanru.ac.ir
1
admin
2538-3426
2676-4563
10.61882/jea
fa
jalali
1405
1
1
gregorian
2026
4
1
13
1
online
1
fulltext
fa
نقش توسعه مهارت‌های دیجیتال بر نتایج مسیر شغلی دانشجویان (مطالعه موردی دانشجویان کشاورزی)
The Role of Digital Skills Development on Students' Career Outcomes (Case Study: Agricultural Students)
آموزش کارآفرینی
آموزش کارآفرینی
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt">چکیده مبسوط</span></b></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">مقدمه و هدف:</span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> در حال حاضر</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">که فناوری‏ های دیجیتال، تأثیرات شگفتی در بازارهای کار ایجاد کرده‏ اند، توسعه کارآفرینی و اشتغال‏ پذیری، به‎ عنوان نتایج مسیر شغلی، در صدر دستورال عمل ‏های سیاسی و آموزشی قرار دارند؛ به‎ گونه‏ ای که پرورش دانشجویان کارآفرین و اشتغال ‏پذیر، یکی از مهم ترین رسالت‏ هایی است که از آموزش عالی انتظار می ‏رود. در این راستا، انتظار می ‏رود که پرورش دانشجویان کارآفرین یا اشتغال ‏پذیر در عصر دیجیتال، مستلزم توجه به مهارت‏ های دیجیتال آنان باشد. با این‎ حال، مکانیسم اثرگذاری مهارت‏ ها‏ی دیجیتال بر نتایج مسیر شغلی دانشجویان (قصد کارآفرینی، اشتغال‏ پذیری ادراک‏ شده) روشن نیست و پژوهش‏ ها در این زمینه کمیاب هستند. در این راستا، نتایج اندک مطالعات موجود نیز متناقض هستند. شواهدی وجود دارند که خودکارآمدی می‏ تواند بخشی از این مکانیسم را توضیح دهد؛ بنابر این، این پژوهش به بررسی تأثیر مهارت‏ های دیجیتال بر قصد کارآفرینی و اشتغال ‏پذیری ادراک‏ شده دانشجویان رشته‏ های کشاورزی می ‏پردازد و در این راستا نقش میانجی گری خودکارآمدی نیز بررسی می‏ گردد. دستیابی به اهداف این پژوهش، علاوه بر آن که بر غنای ادبیات قصد کارآفرینی و اشتغال ‏پذیری ادراک‏ شده می ‏افزاید، قادر است بخشی از اهمیت مهارت‏ های دیجیتال را در توسعه نتایج مسیر شغلی دانشجویان کشاورزی برجسته سازد.</span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">مواد و روش‏ ها:</span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> در این پژوهش، از رویکرد کمی بهره گرفته شده است و از نظر زمانی، شیوه گردآوری داده‏ ها و پردازش اطلاعات به‎ ترتیب مقطعی، پیمایشی و علی- ارتباطی به‏‎ شمار می ‏آید. همه دانشجویان سال چهارم دوره کارشناسی مشغول به تحصیل در دانشگاه ‏های دولتی، جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می ‏دادند. با روش معکوس ریشه مربع، 384 تن به ‎عنوان تعداد نمونه آماری پژوهش، انتخاب شدند. روش نمونه‏ گیری پژوهش، چند مرحله ‏ای (انتخاب تصادفی دو دانشگاه از قطب‏ های پنج‏گانه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در مرحله نخست و سپس گردآوری داده‏ ها از دانشجویان دانشگاه ‏های انتخاب شده با روش نمونه‏ گیری در دسترس) بود. پرسشنامه‏ مهارت‏ های دیجیتال شامل 37 گویه و هفت بعد (</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">مهارت‏ های ارتباطی دیجیتال، مهارت‏ های تولید محتوای دیجیتال، مهارت‏ های همدلی</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">دیجیتال، مهارت ‏های اطلاعاتی دیجیتال، مهارت‏ های حفظ امنیت دیجیتال، مهارت‏ های تفکر انتقادی دیجیتال، و مهارت‏ های حل مساله دیجیتال</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)، خودکارآمدی شامل هشت گویه، قصد کارآفرینی شامل شش گویه و اشتغال ‏پذیری ادراک ‏شده شامل سه گویه، بخش اصلی ابزار تحقیق را شکل می ‏دادند که در مقیاس لیکرت پنج سطحی در سامانه پرسلاین طراحی و به‎ صورت بر خط در بین نمونه آماری تحقیق توزیع گردید. روایی پرسشنامه، توسط تنی چند از متخصصان آموزش کشاورزی ارزیابی و تایید شد. پایایی ابزار اندازه ‏گیری، با اجرای یک مطالعه پیش‏آهنگ و ارزیابی ضریب آلفای کرونباخ تایید شد (0/7</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><α</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). روایی مدل اندازه‏ گیری نیز با بررسی بارهای عاملی و شاخص ‏های سنجش روایی همگرا و تشخیصی و پایایی آن نیز با ارزیابی ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید گردید (0/7</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><α </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">و</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">CR</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">؛ 0/5</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><</span> <span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">AVE</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">؛ 0/85</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">></span> <span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">HTMT</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). داده ‏های گردآوری شده با استفاده از رویکرد حداقل مربعات جزیی مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. از نرم‎ افزار </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">Smart PLS</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> برای تحلیل داده ‏ها استفاده شد.</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="font-family:"Mitra2",serif"></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">یافته‏ ها:</span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> بررسی و تحلیل مقدار حجم اثر (</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/019 = </span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">f<sup>2</sup></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) رابطه مستقیم مهارت‏ های دیجیتال بر قصد کارآفرینی (0/031=</span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">P</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">2</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">157</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">t</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، 0/125=</span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt">β</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) مطابق با دستورالعمل‏ ها، به‎ صورت تجربی تایید کرد که توسعه مهارت‏ های دیجیتال به‎ صورت مستقیم بر بهبود قصد کارآفرینی دانشجویان رشته‏ های کشاورزی اثر قابل ذکری ندارد. به ‎سبب اثر غیر مستقیم و معنادار مهارت‏ های دیجیتال بر قصد کارآفرینی با میانجی گری خودکارآمد</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">ی </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">(</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">001=</span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">P</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، 7</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">842</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">t</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/294=</span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt">β</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)، نقش میانجی گری کامل خودکارآمدی در این رابطه استنباط شد. همچنین، یافته ‏های به‎ دست آمده نشان دادند که توسعه مهارت ‏های دیجیتال به‎ صورت مستقیم (با اثر کم) </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">(0/001=</span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">P</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، 4/066=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">t</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">231</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt">β</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> و غیر مستقیم (با میانجی گری خودکارآمدی) بر توسعه اشتغال ‏پذیری ادراک‏ شده دانشجویان مؤثر است </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">(0/001=</span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">P</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">6/607</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">t</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، 0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">268=</span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt">β</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">. به‏‎ طور کلی، اثر کلی مهارت‌های دیجیتال بر اشتغال‌پذیری ادراک‏شده </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">(001</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0=</span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">P</span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">040/12</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">t</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">499/0=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">β</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)، با اندکی اغماض، بزرگ و بر قصد کارآفرینی </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">(</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">01/</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">011/9</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">t</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">، </span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">0/419</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">=</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">β</span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">) متوسط ارزیابی شد. بر این مبنا، جهت‏گیری مثبت و قدرت تأثیرگذاری کلی مهارت‏ های دیجیتال بر قصد کارآفرینی و اشتغال‏ پذیری ادراک‏ شده نشان می‌دهد که توسعه مهارت‌های دیجیتال برای بهبود نتایج مسیر شغلی دانشجویان رشته‏ های کشاورزی ضروری است. نتایج بیانگر آن است که به‎ ترتیب 43/2 درصد و 39/7 درصد از واریانس متغیرهای اشتغال ‏پذیری ادراک ‏شده و قصد کارآفرینی دانشجویان مورد بررسی توسط متغیرهای پیش‎بین تبیین می‏ گردد. </span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">نتیجه‏ گیری:</span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">یافته‏ های حاصل، با ارائه بینشی نوین در زمینه نقش مهارت‏ های دیجیتال در توسعه نتایج مسیر شغلی دانشجویان دوره کارشناسی رشته ‏های کشاورزی بخشی از این مکانیسم را آشکار ساختند. نتایج به ‎دست آمده بیانگر آن هستند که مهارت‏ های دیجیتال به‎ صورت مستقیم تأثیر قابل توجهی بر نتایج مسیر شغلی دانشجویان ندارند؛ بلکه اثر‏گذاری آن ها مخصوصاً در قصد شروع یک کسب‎ و‎ کار نو، از طریق خودکارآمدی صورت می ‏گیرد. بر این اساس، توسعه مهارت‏ های دیجیتال قادر خواهد بود تا با بهبود خودکارآمدی دانشجویان، علاوه بر بهبود بخشیدن درک آنان از قابلیت‏ های خود در یافتن شغل، قصد آغاز یک کسب‎ و‎ کار نو را نیز در آنان ارتقا دهد. نتایج مؤید آن هستند که برنامه‏ های مراکز آموزش عالی برای تقویت قصد کارآفرینی و اشتغال ‏پذیری ادراک‏ شده در دانشجویان کشاورزی، بایستی افزون بر آموزش و توسعه مهارت ‏های دیجیتال، بر تقویت حس خودکارآمدی آنان نیز تمرکز نمایند. به‎ طور خلاصه، اثرات کل مهارت ‏های دیجیتال بر نتایج مسیر شغلی به ‎وضوح نشان می‏ دهند که مهارت‏ های دیجیتال یک عامل کلیدی و قدرتمند برای پیش‏بینی و توسعه نتایج مسیر شغلی مورد بحث (اشتغال‏ پذیری ادراک‏ شده و قصد کارآفرینی) در دانشجویان کشاورزی هستند. نتایج این مطالعه می ‏توانند به توسعه برنامه ‏هایی که هدف آن ها توسعه قصد کارآفرینی و اشتغال‏ پذیری در دانشجویان کشاورزی است کمک کنند. از سویی دیگر، قدرت اثرات کلی مهارت ‏های دیجیتال بر اشتغال ‏پذیری ادراک‏ شده و قصد کارآفرینی می‏ تواند توجیهی قوی برای سرمایه‌گذاری در برنامه‌های آموزشی برای توسعه مهارت‌های دیجیتال در مراکز آموزش عالی کشاورزی را فراهم آورد</span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">.</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></div>
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:2;"><b>Extended Abstract</b><br>
<b>Background:</b> In the current era, digital technologies have significantly affected labor markets, placing the development of entrepreneurial intentions and perceived employability (as career outcomes) at the forefront of policy and educational agendas. Developing entrepreneurial and employable students remains one of the core missions of higher education. Consequently, preparing entrepreneurial and employable students in the digital age likely requires attention to their digital skills. However, the mechanism by which digital skills influence students’ career outcomes (entrepreneurial intentions, perceived employability) remains unclear, and research in this area is scarce. Moreover, limited findings from existing studies are contradictory. Evidence suggests that self-efficacy may partially explain this mechanism. Therefore, this study investigates the impact of digital skills on entrepreneurial intentions and perceived employability among agricultural students and examines the mediating role of self-efficacy in this context. Achieving the objectives of this research will contribute to the literature on entrepreneurial intentions and perceived employability and clarify the importance of digital skills in shaping career outcomes for agricultural students.<span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span><br>
<b>Methods:</b> This study used a quantitative approach. In design terms, data collection and analysis followed a cross-sectional, survey-based, causal-relational format. All fourth-year undergraduate students in public universities formed the statistical population. Using the inverse square root method, 384 students were selected as the sample. To apply multi-stage sampling, two universities were first randomly selected from <span style="color:black">each of the five regions </span>defined by the Ministry of Science, Research, and Technology; then, data were collected from students in the selected universities using convenience sampling. The research instrument comprised questionnaires on digital skills (37 items across seven dimensions: digital communication, digital content production, digital empathy, digital information, digital security, digital critical thinking, and digital problem-solving), self-efficacy (8 items), entrepreneurial intentions (6 items), and perceived employability (3 items). Items used a five-point Likert scale and were delivered via the Porsline online platform and distributed to the study sample. Content validity was evaluated and confirmed by several agricultural education experts. Reliability was confirmed by a pilot study using Cronbach’s alpha (α > 0.7). Measurement model validity was confirmed through factor loadings and convergent and discriminant validity, and reliability was confirmed through Cronbach’s alpha and composite reliability (α and CR > 0.7; AVE > 0.5; HTMT < 0.85). The data were analyzed using partial least squares structural equation modeling, and Smart PLS software was used for estimation.<br>
<b>Results: </b><span lang="EN-GB">Analysis of the direct path from digital skills to entrepreneurial intentions showed a small effect size (f² = 0.019), with a positive coefficient (β = 0.125, t = 2.157, p = 0.031). This coefficient indicates that digital skills relate to entrepreneurial intentions, yet the magnitude remains minor and lacks practical strength once other variables enter the model. When the model includes self-efficacy, the indirect effect from digital skills to entrepreneurial intentions increases substantially (β = 0.294, t = 7.842, p = 0.001). This pattern supports full mediation, as digital skills shape entrepreneurial intentions primarily through self-efficacy rather than through a strong direct path. For perceived employability, digital skills show both a direct and an indirect association. The direct path is positive but small (β = 0.231, t = 4.066, p = 0.001), and the indirect path through self-efficacy is also positive (β = 0.268, t = 6.607, p = 0.001). Together, these paths yield a large total effect on perceived employability (β = 0.499,<br>
t = 12.040, p = 0.001). In contrast, the total effect on entrepreneurial intentions reaches a medium level (β = 0.419, t = 9.011, p = 0.001), consistent with a pathway that relies mainly on self-efficacy. </span>The results revealed that the predictor variables collectively explained 43.2% of the variance in perceived employability and 39.7% of the variance in students' entrepreneurial intentions.<br>
<b>Conclusion</b>: The findings offer new insight into the role of digital skills in shaping the career outcomes of undergraduate agricultural students and partially clarify the underlying mechanism. The results show that digital skills do not exert a substantial direct influence on career outcomes; rather, their effect, particularly on intentions to start a new business, occurs through self-efficacy. Accordingly, digital skills development, by strengthening students’ self-efficacy, can improve their perceptions of their capabilities in both securing employment and initiating a new venture. The results confirm that higher education programs seeking to build entrepreneurial intentions and perceived employability in agricultural students should reinforce self-efficacy alongside teaching and developing digital skills. In summary, because the total effects of digital skills on career outcomes show that they act as a key and strong predictor of the outcomes studied (perceived employability and entrepreneurial intentions) in agricultural students, these findings can inform the design of programs that target entrepreneurship and employability improvement. Moreover, the strength of the total effects of digital skills on both perceived employability and entrepreneurial intentions provides a strong justification for investment in digital skills development programs within agricultural higher education institutions.</span></span></span><br>
</div>
اشتغال پذیری ادراک شده, شایستگی های دیجیتال, قصد کارآفرینی, مسیر شغلی, مدل سازی معادلات ساختاری
Career Path, Digital Competencies, Entrepreneurial Intention, Perceived Employability, Structural Equation Modeling
56
71
http://jea.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-267-3&slc_lang=fa&sid=1
abdolrahim
gheyassi
عبدالرحیم
غیاثی
agheyassi@uoz.ac.ir
10031947532846006164
10031947532846006164
Yes
Department of Agricultural Extension and Education, University of Zabol, Zabol, Iran
گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران