دوره 13، شماره 1 - ( بهار و تابستان 1405 )
جلد 13 شماره 1 صفحات 115-102 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Esmaili Dazmiri M, Niknejad Y, Fallah H, Barari D, Dastan S. (2026). Identification of Entrepreneurial Opportunities Based on Yield Gap Reduction and Environmental Footprint Optimization in Wheat Cultivation (Case Study: Mazandaran Province, Iran). J Entrepreneurial Strategies Agric. 13(1), 102-115. doi:10.61882/jea.2026.475
URL: http://jea.sanru.ac.ir/article-1-475-fa.html
URL: http://jea.sanru.ac.ir/article-1-475-fa.html
اسماعیلی دازمیری مرتضی، نیک‌نژاد یوسف، هرمز فلاح، باراری داوود، دستان سلمان.(1405). شناسایی فرصت‌های کارآفرینانه مبتنی بر کاهش خلاء عملکرد و بهینه‌سازی ردپای محیط زیستی در کشت گندم (مطالعه موردی: استان مازندران) راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی 13 (1) :115-102 10.61882/jea.2026.475
1- گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بین‌المللی آیت‌الله آملی، آمل، ایران
2- مدیر عامل اتحادیه زراعت کاران استان مازندران
2- مدیر عامل اتحادیه زراعت کاران استان مازندران
چکیده: (580 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: بخش کشاورزی در ایران با چالش دوگانه افزایش تولید برای تأمین امنیت غذایی و کاهش خطرات محیط‌زیستی مواجه است. گندم، اصلی‌ترین محصول استراتژیک سبد غذایی ایران، حدود ۷۵ درصد پروتئین و ۶۵ درصد کالری روزانه هر فرد را تأمین می‌کند. این محصول وسیع‌ترین سطح زیر کشت را دارد، و نقشی بی‌بدیل در معیشت کشاورزان دارد و پایه اصلی صنایع تبدیلی مانند آرد، نان، ماکارونی و بیسکویت است. با وجود این، میانگین عملکرد گندم در ایران (حدود ۳۸۰۰ کیلوگرم در هکتار) فاصله قابل‌توجهی با عملکرد بالقوه (بیش از ۷۰۰۰ کیلوگرم در هکتار) دارد که "شکاف عملکرد" نامیده می‌شود. این شکاف نه‌تنها یک مسئله فنی-زراعی، بلکه فرصتی ازدست‌رفته اقتصادی و زمینه‌ای برای خلق کسب‌وکارهای نوین در بخش کشاورزی است. از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی تا حد زیادی ناشی از مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی و کودهای شیمیایی هستند. بخش کشاورزی حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهانی را تولید می‌کند و بهبود کارایی مصرف انرژی در آن یک ضرورت زیست‌محیطی محسوب می‌شود. آنچه در مطالعات داخلی مغفول مانده است، نگاه به این شکاف‌ها به‌عنوان فرصت‌های کارآفرینی و ارائه مدل‌های کسب‌وکار قابل تجاری‌سازی است. هدف اصلی این مطالعه شناسایی و کمی‌سازی فرصت‌های کارآفرینی ناشی از کاهش شکاف عملکرد و بهینه‌سازی مصرف انرژی در مزارع گندم استان مازندران بود. اهداف اختصاصی شامل برآورد سهم عوامل مدیریتی در شکاف عملکرد، محاسبه شاخص‌های انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی در چهار سیستم کشت، و ارائه مدل‌های کسب‌وکار مشخص با پیش‌بینی درآمد و بازار هدف بودند.
مواد و روش‌ها: اطلاعات مدیریتی ۱۰۰ مزرعه گندم از بین حدود ۱۳۰۰۰ هکتار گندم آبی منطقه ساری با بررسی میدانی، مصاحبه با کشاورزان و پرسشنامه جمع‌آوری شد. مزارع به‌صورت طبقه‌بندی شده تصادفی انتخاب شدند تا همه روش‌های تولید را پوشش دهند. عملیات زراعی از تهیه بستر تا برداشت شامل خاک‌ورزی، رقم و میزان بذر، کودها و سموم، آبیاری و عملکرد دانه و کاه ثبت گردیدند. عملکرد دانه با رطوبت ۱۴ درصد از دو روش اندازه‌گیری شد: اعلام کشاورز و نمونه‌برداری با کوادرات یک متر مربع. برای تخمین شکاف عملکرد از روش تحلیل مقایسه‌ای مبتنی بر رگرسیون گام به گام استفاده شد. متغیرهای کیفی مانند پیش‌کاشت کلزا، مصرف کود سرک و استفاده از علف‌کش به صورت دامی (صفر و یک) کدگذاری شدند. مزارع به چهار سیستم کشت شامل سنتی، فشرده، مکانیزه و حفاظتی طبقه‌بندی شدند. تراز انرژی با محاسبه انرژی مستقیم، غیرمستقیم، تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر با استفاده از ضرایب استاندارد انجام شد. پتانسیل گرمایش جهانی با ضرایب انتشار IPCC محاسبه و به کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن در هکتار تبدیل شد. مقایسه سیستم‌های کشت با آزمون LSD در سطح ۵ درصد صورت گرفت.
یافته‌ها: شش عامل مدیریتی شامل نیتروژن گلدهی، پتاسیم، کود سرک، نیتروژن پایه، پیش‌کاشت کلزا و علف‌کش بیشترین تأثیر را بر عملکرد داشتند. با مدیریت بهینه، عملکرد پیش‌بینی‌شده (۳۹۲۵ کیلوگرم) به ۵۷۰۸ کیلوگرم در هکتار افزایش یافت و ۱۷۵۶ کیلوگرم (۸۰ درصد شکاف) جبران شد. سهم عوامل به ترتیب: نیتروژن گلدهی (۴۲۵ کیلوگرم، 24/2 درصد)، پتاسیم (۳۸۵ کیلوگرم، 21/9 درصد)، کود سرک (۳۱۵ کیلوگرم، 17/9 درصد)، نیتروژن پایه (۲۷۵ کیلوگرم، 15/7 درصد)، پیش‌کاشت کلزا (۲۱۵ کیلوگرم، 12/2 درصد) و علف‌کش (۱۴۱ کیلوگرم، ۸ درصد) بود. میانگین انرژی ورودی ۱۴۰۹۱ مگاژول در هکتار بود که نیتروژن (۵۸۶۳ مگاژول، 41/6 درصد)، سوخت (۴۱۲۳ مگاژول، 29/3 درصد) و بذر (۳۳۶۸ مگاژول، 23/9 درصد) بیشترین سهم را داشتند. کشت حفاظتی ۳۰ درصد انرژی کمتری (۱۱۴۹۴ مگاژول) نسبت به مکانیزه (۱۵۹۵۶ مگاژول) مصرف کرد و کارایی انرژی آن (9/63) بالاتر از سایر سیستم‌ها بود. میانگین پتانسیل گرمایش جهانی ۱۴۰۶ کیلوگرم بود که روش حفاظتی با ۱۱۸۴ کیلوگرم، ۲۷ درصد انتشار کمتری نسبت به مکانیزه با ۱۶۲۶ کیلوگرم داشت. بیشترین انتشار مربوط به ادوات و ماشین‌آلات، سوخت، کود نیتروژن و بذر بود و رابطه مستقیم بین انرژی ورودی و انتشار دی‌اکسیدکربن تأیید شد.
نتیجه‌گیری: بین مصرف بی‌رویه نهاده‌ها با کاهش بهره‌وری انرژی، افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و ایجاد شکاف عملکرد رابطه مستقیم وجود دارد. کشت سنتی و فشرده هزینه تولید را افزایش و درآمد کشاورز را کاهش داده است. در مقابل، کشت حفاظتی با ۳۰ درصد انرژی کمتر و ۲۷ درصد انتشار کمتر، الگوی برتر پایداری زیست‌محیطی محسوب می‌شود. این شکاف چهار فرصت کارآفرینی قابل تجاری‌سازی ایجاد می‌کند: شرکت مشاوره مدیریت هوشمند تغذیه گیاه با درآمد از محل صرفه‌جویی کود، شرکت خدمات کشاورزی حفاظتی با هدف کاهش ۳۰ درصدی مصرف سوخت، برند "گندم سبز" با ردپای کربن کم و قابلیت دریافت قیمت بالاتر، و آموزشگاه تخصصی اپراتوری ماشین‌آلات برای کاهش ۲۰ درصدی مصرف سوخت. این کسب‌وکارها نه‌تنها از نظر اقتصادی برای کارآفرینان مقرون‌به‌صرفه هستند، بلکه با کاهش وابستگی به نهاده‌های شیمیایی و سوخت‌های فسیلی، به حفظ منابع پایه و کاهش آلودگی محیط زیست کمک شایانی می‌کنند. به سیاست‌گذاران توصیه می‌شود که چهار اقدام زیر را در اولویت قرار دهند: اعطای وام‌های کم‌بهره با نرخ سود ۴ تا ۸ درصد از سوی بانک کشاورزی به کارآفرینان فعال در حوزه مشاوره تغذیه گیاه و خدمات کشت حفاظتی، اعمال معافیت مالیاتی ۵ ساله برای شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه کشاورزی حفاظتی و مشاوره مدیریت مزرعه، راه‌اندازی بازار داخلی خرید و فروش اعتبار کربن توسط سازمان حفاظت محیط زیست تا کشاورزان بتوانند از کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خود درآمد اضافی کسب کنند، و تدوین استانداردهای ملی برای "گندم سبز" و "کودکار خبره" توسط سازمان حفظ نباتات و مؤسسه خاک و آب به منظور ایجاد اعتماد در بازار و شفافیت برای مصرف‌کنندگان. اجرای این اقدامات ضمن افزایش بهره‌وری اقتصادی مزارع، به پایداری تولید گندم و کاهش مخاطرات محیط زیستی کمک می‌کند.
مقدمه و هدف: بخش کشاورزی در ایران با چالش دوگانه افزایش تولید برای تأمین امنیت غذایی و کاهش خطرات محیط‌زیستی مواجه است. گندم، اصلی‌ترین محصول استراتژیک سبد غذایی ایران، حدود ۷۵ درصد پروتئین و ۶۵ درصد کالری روزانه هر فرد را تأمین می‌کند. این محصول وسیع‌ترین سطح زیر کشت را دارد، و نقشی بی‌بدیل در معیشت کشاورزان دارد و پایه اصلی صنایع تبدیلی مانند آرد، نان، ماکارونی و بیسکویت است. با وجود این، میانگین عملکرد گندم در ایران (حدود ۳۸۰۰ کیلوگرم در هکتار) فاصله قابل‌توجهی با عملکرد بالقوه (بیش از ۷۰۰۰ کیلوگرم در هکتار) دارد که "شکاف عملکرد" نامیده می‌شود. این شکاف نه‌تنها یک مسئله فنی-زراعی، بلکه فرصتی ازدست‌رفته اقتصادی و زمینه‌ای برای خلق کسب‌وکارهای نوین در بخش کشاورزی است. از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی تا حد زیادی ناشی از مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی و کودهای شیمیایی هستند. بخش کشاورزی حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهانی را تولید می‌کند و بهبود کارایی مصرف انرژی در آن یک ضرورت زیست‌محیطی محسوب می‌شود. آنچه در مطالعات داخلی مغفول مانده است، نگاه به این شکاف‌ها به‌عنوان فرصت‌های کارآفرینی و ارائه مدل‌های کسب‌وکار قابل تجاری‌سازی است. هدف اصلی این مطالعه شناسایی و کمی‌سازی فرصت‌های کارآفرینی ناشی از کاهش شکاف عملکرد و بهینه‌سازی مصرف انرژی در مزارع گندم استان مازندران بود. اهداف اختصاصی شامل برآورد سهم عوامل مدیریتی در شکاف عملکرد، محاسبه شاخص‌های انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی در چهار سیستم کشت، و ارائه مدل‌های کسب‌وکار مشخص با پیش‌بینی درآمد و بازار هدف بودند.
مواد و روش‌ها: اطلاعات مدیریتی ۱۰۰ مزرعه گندم از بین حدود ۱۳۰۰۰ هکتار گندم آبی منطقه ساری با بررسی میدانی، مصاحبه با کشاورزان و پرسشنامه جمع‌آوری شد. مزارع به‌صورت طبقه‌بندی شده تصادفی انتخاب شدند تا همه روش‌های تولید را پوشش دهند. عملیات زراعی از تهیه بستر تا برداشت شامل خاک‌ورزی، رقم و میزان بذر، کودها و سموم، آبیاری و عملکرد دانه و کاه ثبت گردیدند. عملکرد دانه با رطوبت ۱۴ درصد از دو روش اندازه‌گیری شد: اعلام کشاورز و نمونه‌برداری با کوادرات یک متر مربع. برای تخمین شکاف عملکرد از روش تحلیل مقایسه‌ای مبتنی بر رگرسیون گام به گام استفاده شد. متغیرهای کیفی مانند پیش‌کاشت کلزا، مصرف کود سرک و استفاده از علف‌کش به صورت دامی (صفر و یک) کدگذاری شدند. مزارع به چهار سیستم کشت شامل سنتی، فشرده، مکانیزه و حفاظتی طبقه‌بندی شدند. تراز انرژی با محاسبه انرژی مستقیم، غیرمستقیم، تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر با استفاده از ضرایب استاندارد انجام شد. پتانسیل گرمایش جهانی با ضرایب انتشار IPCC محاسبه و به کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن در هکتار تبدیل شد. مقایسه سیستم‌های کشت با آزمون LSD در سطح ۵ درصد صورت گرفت.
یافته‌ها: شش عامل مدیریتی شامل نیتروژن گلدهی، پتاسیم، کود سرک، نیتروژن پایه، پیش‌کاشت کلزا و علف‌کش بیشترین تأثیر را بر عملکرد داشتند. با مدیریت بهینه، عملکرد پیش‌بینی‌شده (۳۹۲۵ کیلوگرم) به ۵۷۰۸ کیلوگرم در هکتار افزایش یافت و ۱۷۵۶ کیلوگرم (۸۰ درصد شکاف) جبران شد. سهم عوامل به ترتیب: نیتروژن گلدهی (۴۲۵ کیلوگرم، 24/2 درصد)، پتاسیم (۳۸۵ کیلوگرم، 21/9 درصد)، کود سرک (۳۱۵ کیلوگرم، 17/9 درصد)، نیتروژن پایه (۲۷۵ کیلوگرم، 15/7 درصد)، پیش‌کاشت کلزا (۲۱۵ کیلوگرم، 12/2 درصد) و علف‌کش (۱۴۱ کیلوگرم، ۸ درصد) بود. میانگین انرژی ورودی ۱۴۰۹۱ مگاژول در هکتار بود که نیتروژن (۵۸۶۳ مگاژول، 41/6 درصد)، سوخت (۴۱۲۳ مگاژول، 29/3 درصد) و بذر (۳۳۶۸ مگاژول، 23/9 درصد) بیشترین سهم را داشتند. کشت حفاظتی ۳۰ درصد انرژی کمتری (۱۱۴۹۴ مگاژول) نسبت به مکانیزه (۱۵۹۵۶ مگاژول) مصرف کرد و کارایی انرژی آن (9/63) بالاتر از سایر سیستم‌ها بود. میانگین پتانسیل گرمایش جهانی ۱۴۰۶ کیلوگرم بود که روش حفاظتی با ۱۱۸۴ کیلوگرم، ۲۷ درصد انتشار کمتری نسبت به مکانیزه با ۱۶۲۶ کیلوگرم داشت. بیشترین انتشار مربوط به ادوات و ماشین‌آلات، سوخت، کود نیتروژن و بذر بود و رابطه مستقیم بین انرژی ورودی و انتشار دی‌اکسیدکربن تأیید شد.
نتیجه‌گیری: بین مصرف بی‌رویه نهاده‌ها با کاهش بهره‌وری انرژی، افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و ایجاد شکاف عملکرد رابطه مستقیم وجود دارد. کشت سنتی و فشرده هزینه تولید را افزایش و درآمد کشاورز را کاهش داده است. در مقابل، کشت حفاظتی با ۳۰ درصد انرژی کمتر و ۲۷ درصد انتشار کمتر، الگوی برتر پایداری زیست‌محیطی محسوب می‌شود. این شکاف چهار فرصت کارآفرینی قابل تجاری‌سازی ایجاد می‌کند: شرکت مشاوره مدیریت هوشمند تغذیه گیاه با درآمد از محل صرفه‌جویی کود، شرکت خدمات کشاورزی حفاظتی با هدف کاهش ۳۰ درصدی مصرف سوخت، برند "گندم سبز" با ردپای کربن کم و قابلیت دریافت قیمت بالاتر، و آموزشگاه تخصصی اپراتوری ماشین‌آلات برای کاهش ۲۰ درصدی مصرف سوخت. این کسب‌وکارها نه‌تنها از نظر اقتصادی برای کارآفرینان مقرون‌به‌صرفه هستند، بلکه با کاهش وابستگی به نهاده‌های شیمیایی و سوخت‌های فسیلی، به حفظ منابع پایه و کاهش آلودگی محیط زیست کمک شایانی می‌کنند. به سیاست‌گذاران توصیه می‌شود که چهار اقدام زیر را در اولویت قرار دهند: اعطای وام‌های کم‌بهره با نرخ سود ۴ تا ۸ درصد از سوی بانک کشاورزی به کارآفرینان فعال در حوزه مشاوره تغذیه گیاه و خدمات کشت حفاظتی، اعمال معافیت مالیاتی ۵ ساله برای شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه کشاورزی حفاظتی و مشاوره مدیریت مزرعه، راه‌اندازی بازار داخلی خرید و فروش اعتبار کربن توسط سازمان حفاظت محیط زیست تا کشاورزان بتوانند از کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای خود درآمد اضافی کسب کنند، و تدوین استانداردهای ملی برای "گندم سبز" و "کودکار خبره" توسط سازمان حفظ نباتات و مؤسسه خاک و آب به منظور ایجاد اعتماد در بازار و شفافیت برای مصرف‌کنندگان. اجرای این اقدامات ضمن افزایش بهره‌وری اقتصادی مزارع، به پایداری تولید گندم و کاهش مخاطرات محیط زیستی کمک می‌کند.
واژه‌های کلیدی: بهینه‌سازی انرژی، ردپای کربن، شکاف عملکرد، کارآفرینی کشاورزی، کشاورزی حفاظتی، مدل کسب و کار
فهرست منابع
1. Anonymous. (1996). Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Revised guidelines for national greenhouse gas inventories. Cambridge University Press.
2. Beza, E., Silva, J. V., Kooistra, L., & Reidsma, P. (2017). Review of yield gap explaining factors and opportunities for alternative data collection approaches. European Journal of Agronomy, 82, 206-222. [DOI:10.1016/j.eja.2016.06.016]
3. Canakci, M. U., Topakci, M. E., Akinci, I., & Ozmerzi, A. (2005). Energy use pattern of some field crops and vegetable production: Case study for Antalya Region, Turkey. Energy Conversion and Management, 46(4), 655-666. [DOI:10.1016/j.enconman.2004.04.008]
4. Commonwealth of Australia. (2008). National Greenhouse Accounts (NGA) Factors.
5. Dastan, S., Soltani, A., Noormohammadi, G., & Madani, H. (2014). CO2 emissions and global warming potential due to energy consumption in rice planting systems. Journal of Agroecology, 6(4), 823-835.
6. de Bie, C. M. (2000). Comparative performance analysis of agro-ecosystems. Wageningen University and Research.
7. Dyer, J. A., & Desjardins, R. L. (2006). Carbon dioxide emissions associated with the manufacturing of tractors and farm machinery in Canada. Biosystems Engineering, 93(1), 107-118. [DOI:10.1016/j.biosystemseng.2005.09.011]
8. FAO. (2013). Food and Agricultural Organization statistical database. Available at: http://faostat.fao.org
9. Fathi, G., Zare, A., & Faraji, H. (2019). Effect of heat stress and unbalanced potassium fertilization on wheat yield gap in Khuzestan. Iranian Journal of Crop Sciences, 21(3), 215-228. [in Persian]
10. Gan, Y., Liang, C., Hamel, C., Cutforth, H., & Wang, H. (2011). Strategies for reducing the carbon footprint of field crops for semiarid areas. A review. Agronomy for Sustainable Development, 31(4), 643-656. [DOI:10.1007/s13593-011-0011-7]
11. Hajarpoor, A., & Soltani, A. (2015). Using boundary line analysis in yield gap studies: Case study of wheat in Gorgan. Journal of Crop Production, 8(4), 183-201.
12. Johnson, J. M. F., Franzluebbers, A. J., Weyers, S. L., & Reicosky, D. C. (2007). Agricultural opportunities to mitigate greenhouse gas emissions. Environmental Pollution, 150(1), 107-124. [DOI:10.1016/j.envpol.2007.06.030]
13. Kaltsas, A. M., Mamolos, A. P., Tsatsarelis, C. A., Nanos, G. D., & Kalburtji, K. L. (2007). Energy budget in organic and conventional olive groves. Agriculture, Ecosystems & Environment, 122(2), 243-251. [DOI:10.1016/j.agee.2007.01.017]
14. Kashka, F. M., Sarvestani, Z. T., Pirdashti, H., Motevali, A., & Nadi, M. (2022). Predicting of Agro-environmental Footprint with Artificial Intelligence (Soybean cultivation in various scenarios). Research Square, 1-44. [DOI:10.21203/rs.3.rs-1098555/v1]
15. Keikha, M., Rashidi, M., & Gholami, A. (2018). Impact of climate and soil factors on wheat yield in Mazandaran province. Journal of Agricultural Science and Technology, 20(5), 1023-1036.
16. Keshavarz, A., Jalal Kamali, M. R., Dehghani, A. B., Hamidnejad, H. M., Sadri, B., Heydari, A., & Mohseni, M. (2002). Project for increasing irrigated and rainfed wheat yield. Seed and Plant Production Research Institute, Ministry of Agriculture. [in Persian]
17. Khan, S., Khan, M. A., & Latif, N. (2010). Energy requirements and economic analysis of wheat, rice and barley production in Australia. Soil and Environment, 29(1), 61-68.
18. Khoshnevisan, B., Rajaeifar, M. A., Clark, S., Shamahirband, S., Anuar, N. B., Shuib, N. L. M., & Gani, A. (2014). Evaluation of traditional and consolidated rice farms in Guilan Province, Iran, using life cycle assessment and fuzzy modeling. Science of the Total Environment, 481, 242-251. [DOI:10.1016/j.scitotenv.2014.02.052]
19. Khosravi, M., Soltani, A., & Hajjarpoor, A. (2018). Yield gap analysis of rainfed wheat in Razavi Khorasan province. Journal of Crop Production, 11(2), 45-60. [In Persian]
20. Lal, R. (2004). Carbon emission from farm operations. Environment international, 30(7), 981-990. [DOI:10.1016/j.envint.2004.03.005]
21. Lobell, D. B., Cassman, K. G., & Field, C. B. (2009). Crop yield gaps: their importance, magnitudes, and causes. Annual Review of Environment and Resources, 34, 179-204. [DOI:10.1146/annurev.environ.041008.093740]
22. Ma, B. L., Liang, B. C., Biswas, D. K., Morrison, M. J., & McLaughlin, N. B. (2012). The carbon footprint of maize production as affected by nitrogen fertilizer and maize-legume rotations. Nutrient Cycling in Agroecosystems, 94(1), 15-31. [DOI:10.1007/s10705-012-9522-0]
23. Mandal, K. G., Saha, K. P., Ghosh, P. K., Hati, K. M., & Bandyopadhyay, K. K. (2002). Bioenergy and economic analysis of soybean-based crop production systems in central India. Biomass and Bioenergy, 23(5), 337-345. [DOI:10.1016/S0961-9534(02)00058-2]
24. Mazandaran Meteorological Office. (2018). Climate of Mazandaran Province. Available at: www.mazmet.ir.
25. Mueller, N. D., Gerber, J. S., Johnston, M., Ray, D. K., Ramankutty, N., & Foley, J. A. (2012). Closing yield gaps through nutrient and water management. Nature, 490(7419), 254-257. [DOI:10.1038/nature11420]
26. Nabavi-Pelesaraei, A., Hosseinzadeh-Bandbafha, H., Qasemi-Kordkheili, P., Kouchaki-Penchah, H., & Riahi-Dorcheh, F. (2016). Applying optimization techniques to improve of energy efficiency and GHG (greenhouse gas) emissions of wheat production. Energy, 103, 672-678. [DOI:10.1016/j.energy.2016.03.003]
27. Neumann, K., Verburg, P. H., Stehfest, E., & Müller, C. (2010). The yield gap of global grain production: A spatial analysis. Agricultural Systems, 103(5), 316-326. [DOI:10.1016/j.agsy.2010.02.004]
28. o Di Nasso, N. N., Bosco, S., Di Bene, C., Coli, A., Mazzoncini, M., & Bonari, E. (2011). Energy efficiency in long-term Mediterranean cropping systems with different management intensities. Energy, 36(4), 1924-1930. [DOI:10.1016/j.energy.2010.06.026]
29. Ozkan, B., Akcaoz, H., & Karadeniz, F. (2004). Energy requirement and economic analysis of citrus production in Turkey. Energy Conversion and Management, 45(11-12), 1821-1830. [DOI:10.1016/j.enconman.2003.10.002]
30. Pathak, H., & Wassmann, R. (2007). Introducing greenhouse gas mitigation as a development objective in rice-based agriculture: I. Generation of technical coefficients. Agricultural Systems, 94(3), 807-825. [DOI:10.1016/j.agsy.2006.11.015]
31. Pishgar, S. H., Rafiee, S., & Sefeedpari, P. (2011). Energy use pattern and sensitivity analysis of rice production: a case study of Guilane province of Iran. African Crop Science Journal, 19(2), 117-124. [DOI:10.4314/acsj.v19i2.69862]
32. Pradhan, R. A. (2004). The effect of land and management aspects on maize yield. International Institute for Geo-Information Science and Earth Observation Enschede (ITC). The Netherlands.
33. Rajabi, M. H. (2010). Evaluation of energy consumption and related environmental effects in wheat production in Gorgan [Master's thesis, Islamic Azad University, Bojnourd Branch]. [In Persian]
34. Rajabi, M. H., Zeinali, E., & Soltani, E. (2012). Evaluation of energy use in wheat production in Gorgan. Journal of Plant Production Research, 19(3), 143-171.
35. Rajapakse, D. C. (2003). Biophysical factors defining rice yield gaps. International Institute for
36. Geo-Information Science and Earth Observation Enschede (ITC). The Netherlands, 80.
37. Rathke, G. W., & Diepenbrock, W. (2006). Energy balance of winter oilseed rape (Brassica napus L.) cropping as related to nitrogen supply and preceding crop. European Journal of Agronomy, 24(1), 35-44. [DOI:10.1016/j.eja.2005.04.003]
38. Singh, H., Singh, A. K., Kushwaha, H. L., & Singh, A. (2007). Energy consumption pattern of wheat production in India. Energy, 32(10), 1848-1854. [DOI:10.1016/j.energy.2007.03.001]
39. Snyder, C. S., Bruulsema, T. W., Jensen, T. L., & Fixen, P. E. (2009). Review of greenhouse gas emissions from crop production systems and fertilizer management effects. Agriculture, Ecosystems & Environment, 133(3-4), 247-266. [DOI:10.1016/j.agee.2009.04.021]
40. Solomon, S., Qin, D., Manning, M., Chen, Z., Marquis, M., Averyt, K., ... & Miller, H. (2007). IPCC fourth assessment report (AR4). Climate Change, 374.
41. Soltani, A. (2007). Application of SAS software in statistical analysis. Publication of Jahad-e Daneshgahi Mashhad, 182.
42. Soltani, A., Hajjarpour, A., & Vadez, V. (2016). Analysis of chickpea yield gap and water-limited potential yield in Iran. Field Crops Research, 185, 21-30. [DOI:10.1016/j.fcr.2015.10.015]
43. Soltani, A., Rajabi, M. H., Zeinali, E., & Soltani, E. (2013). Energy inputs and greenhouse gases emissions in wheat production in Gorgan, Iran. Energy, 50, 54-61. [DOI:10.1016/j.energy.2012.12.022]
44. Statistical Yearbook of Agriculture. (2014). Agricultural statistics: Volume 1, crop products (2013-2014). Office of Statistics and Information Technology, Ministry of Agriculture. [in Persian]
45. Tipi, T., Cetin, B., & Vardar, A. (2009). An analysis of energy use and input costs for wheat production in Turkey. 352-356.
46. Tzilivakis, J., Warner, D. J., May, M., Lewis, K. A., & Jaggard, K. (2005). An assessment of the energy inputs and greenhouse gas emissions in sugar beet (Beta vulgaris) production in the UK. Agricultural Systems, 85(2), 101-119. [DOI:10.1016/j.agsy.2004.07.015]
47. Unakitan, G., Hurma, H., & Yilmaz, F. (2010). An analysis of energy use efficiency of canola production in Turkey. Energy, 35(9), 3623-3627. [DOI:10.1016/j.energy.2010.05.005]
48. Van Ittersum, M. K., Cassman, K. G., Grassini, P., Wolf, J., Tittonell, P., & Hochman, Z. (2013). Yield gap analysis with local to global relevance a review. Field Crops Research, 143, 4-17 [DOI:10.1016/j.fcr.2012.09.009]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
